EuskalNatura.net
tximeleten gida
 
EuskalNatura.net
 
 
 
 
Euskal Herriko natura eta zientziaren ataria arrow Espezieen fitxak arrow Schreiber saguzarra (Miniopterus schreibersii)
 
natura
Sarrera
Espezieen fitxak
Espezie-bilatzailea
Animaliak
Landareak
Onddoak
Ekosistemak
Naturguneak

Schreiber saguzarra (Miniopterus schreibersii) PDF Inprimatu
Egilea: Antton Alberdi Estibaritz   
ImageSchreiber saguzarra, koba-saguzar izenez ere ezagutzen dena, leizezulotan gorde ohi den espeziea da. Miniopterus generoko Europako espezie bakarra da, eta Euskal Herriko lurralde guztian aurki daiteke. Talde handiak osatu ohi ditu kobazuloen barruan, gehienetan beste hainbat espezietako saguzarrekin batera, eta migrazio nahiko luzeak egiteko gai da. Bere kontserbazio-egoera ez da txarra, baina azken urteotan populazioek beherako joera hartu dutela ikusi da.

Erreinua: Animalia
Phyluma: Chordata
Klasea: Mammalia
Ordena: Chiroptera
Familia: Vespertilionidae
Generoa: Miniopterus
Kuhl, 1817
Besaurrearen luzera: 43 - 50 mm
Pisua: 10 - 20 g
Ez dago daturik.
Kontserbazio-egoera
lc.jpg    
Bizimodua: soziala
Ultrasoinuak: 55 kHz
Ez dago banaketa-maparik.

Deskribapena

Koba-saguzarra tamaina ertaineko (besagain-luzera: 43-50 mm) kiropteroa da eta 10 eta 20 gramo bitarteko pisua izan ohi du. Mutur oso motza du, eta kopeta nabarmenki handia eta irtena. Ilaje motza eta dentsoa du, marroi-gris kolorekoa. Saguzar gehienetan bezala, sabelaldea bizkarraldea baino argiagoa da. Koba-saguzarraren kasuan, gainera, sabelaldearen erdialdeko ileak ertzetakoak baino ilunagoak dira. araldian daudenean, arren ilajea harroagoa izan ohi da, eta testikulu handiagoak izan ohi dituzge. Belarriak txikiak eta triangelu-formakoak dira, eta tragoa, berriz, txikia, aurrerantza irtena. Ezaugarri horiek direla eta, nahiko erraza da espeziea eskuan izan gabe identifikatzea, kobazulo batean eskegita dagoenean, esate baterako. Aspektu-ratio handiko hegoak ditu; hau da, luzeak eta estuak, eta ezaugarri horrek distantzia luzeko eta gune irekietako hegalari ona bihurtzen du espeziea. Hirugarren behatzkeko bigarren falangea oso luzea da, lehenengoa baino hiru aldiz handiagoa, gutxi gorabehera. Plagiopatadioa orkatilan txertatzen da, eta uropatagioak ez du lobulu postkalkaneorik. 2.1.2.3/3.1.3.3 hortz-formula du.

Ultrasoinuak

Energia maximo frekuentzia 55 kHz-tan duten ultrasoinu-deiak igortzen ditu, eta pipistrelo mediterraneoaren (Pipistrellus pygmaeus) ekokokapen-deiekin nahas daiteke. Azken horren deiak, dena den, irregularragoak izan ohi dira.

Kontserbazio-egoera

IUCN-ren arabera, kontserbazio-egoera onean dagoen espeziea da. Espainian, aldiz, zaurgarri (Vu A2ac) kategoria eman zaio. Kategoria hori, ale kopuruan oinarrituta baino, horien beherakadak behartuta eman zaio. Kobetako espezie gehienekin gertatu bezala, Schreiber saguzarraren kontserbazio-egoeraren baldintzatzaile nagusia kumatze- edo hibernazio-kolonietan gizakiak duen eragina da. Espeziea oso zaurgarria da leizezuloen sarrerak ixteko ezartzen diren metalezko egituren aurrean, maniobrabilitate txikia duelako.

Banaketa

Banaketa oso zabala duen espeziea da. Jatorri subtropikala duen arren, Europan, Afrikan, Asian eta Australian ere aurki daiteke. Asiako eta Australiako animaliak espezie berekoak diren, ordea, eztabaidan dago. Europari dagokionez, hegoalde guztian arrunta da, Iberiar Penintsulatik Kaukasoraino. Iberiar Penintsula osoan aurki daiteke, hegoaldean eta mediterraneo inguruan arruntagoa den arren, eta mediterraneoko irla gehienetan ere badago.

Euskal Herrian eremu guztian aurki daiteke, baina kolonia gehienak Araban daude.

Habitata

Leizeetan gordetzen den espeziea da, eta gutxitan erabiltzen dituzte gizakiak sortutako eraikinak bertako arrakaletan gordetzeko. Era horretako gordelekuak, normalean, ale bakanek erabiltzen dituzte neguan edo udaberrian, edo ehiza eremua handitzeko pausaleku gisa ere erabili ditzakete. Habitat mota ugaritan bizi daiteke, ingurune menditsu zein lauetan; izan ere, espeziearen banaketaren baldintzatzailea ez da habitata, gordelekuak baizik. Itsas mailatik 1.400 metro bitartean aurkitu dira espezie honen koloniak.

Ugalketa

Schreiber saguzarra enbrioiaren ezarpen atzeratua duen Europako espezie bakarra da. Hau da, zigotoa udazkenean sortzen da, kopularen ostean, baina ez da uteroan ezartzen harik eta hibernazioa igaro arte. Saguzarrak hibernazio-egoeratik irtetean hasten da garatzen enbioia. 9 hilabete inguruko ernaldiaren ostean, emeak ekainean eta uztailean erditzen dira. Kumeek 2 hilabete inguru behar izaten dituzte garapena amaitzeko, nahiz eta animalia asko gai diren 40 egunen buruan hegan egiteko. Emeek bi urteren buruan lortzen dute heldutasun sexuala.

Bizimodua

Oso espezie taldekoia da, eta milaka alez osatutako koloniak eratzen dituzte urte guztian zehar kobazuloetan. Kumatze-garaian arratoi-belarri handiarekin (Myotis myotis), arratoi-belarri txikiarekin (Myotis blythii), ferra-saguzar ertainarekin (Rhinolophus euryale) eta ferra-saguzar mediterraneoarekin (Rhinolophus mehelyi)  batera bil daitezke, baina neguan, normalean, ez dira beste espezieko animaliekin elkartzen, ferra-saguzar handiarekin (Rhinolophus ferrumequinum) salbu.

Hego-morfologiak oso azkar hegan egitea ahalbidetzen die animalia hauei, eta migrazio-bidaia luzeak egiteko gai dira.

Espezieen arteko elkarrekintzak

Ez dira asko espezie honetaz elikatzen diren animaliak, baina horien artean bat nabarmentzekotan hontz zuria (Tyto alba) azpimarratu beharko litzateke. Animalia horrez gain, soro-muxarraren (Eliomys quercinus) eta katajinetaren (Genetta genetta) predazioak erregistratu dira Iberiar penintsulan.

Bizkarroiei dagokienez, parasito-karga handia duen espeziea da. spinturnix psi akaroak, esate baterako, urte guztian zehar parasitatzen du eta Ixodes simplex kaparra ere aipatu behar da. Barne-bizkarroiei dagokienez, berriz, bi trematodo nabarmendu behar dira: Molinostrongylus panousei eta Litomosa ottavianii.

 bibliografia
  1. Aihartza, JR (2001). Quirópteros de Araba, Bizkaia y Gipuzkoa: distribución, ecología y conservación. Doktoretza-tesia EHU. Bilbo. 271-290.
  2. Palomo, LJ; Gisbert, J; Blanco C. (2007) Atlas y Libro Rojo de los Mamíferos Terrestres de España. MMA Madrid. 262-266.
 
animalien fitxak
News image

Belarrihandi grisa (Plecotus austriacus)

Animaliak | 2010.05.31

Belarrihandi grisa Plecotus generoko Euskal Herriko hiru belarrihandietako bat da. 60. hamarkadan eman zitzaion espezie kalifikazioa, ordura arte belarrihandi arrearen (Plecotus auritus) subespezietzat jotzen baitzen. Izan ere, a...

Gehiago irakurri
News image

Schreiber saguzarra (Miniopterus schreibersii)

Animaliak | 2010.05.5

Schreiber saguzarra, koba-saguzar izenez ere ezagutzen dena, leizezulotan gorde ohi den espeziea da. Miniopterus generoko Europako espezie bakarra da, eta Euskal Herriko lurralde guztian aurki daiteke. Talde handiak osatu ohi dit...

Gehiago irakurri
News image

Ugatza (Gypaetus barbatus)

Animaliak | 2010.03.16

Garai batean arrunta eta miretsia izan zen hegazti honek itxura eder bezain misteriotsua dauka, eta horrek kondaira ugari gauzatu ditu historian zehar. Ugatza, saien eta arranoen erdibidean dagoen harrapari handi hau, egun jada p...

Gehiago irakurri
News image

Bonelli arranoa (Hieraaetus fasciatus)

Animaliak | 2009.11.12

Neurri ertaineko arranoa da. Indotxina eta Indiatik hasi eta Mediterraneoraino banatzen da, baina bere populazio handienak Iberiar penintsulan eta Magreben daude. Azken hamarkadetan atzerakada handia jasan duen espeziea da, berezi...

Gehiago irakurri
News image

Uhandre piriniarra (Calotriton asper)

Animaliak | 2009.10.14

Oso espezie interesgarria da Piriniotako iboi eta ur-lasterretan bizi den endemismo hau; izan ere, bere anatomia, fisiologia eta moldapenak direla eta glaziaziotan Europa osoan bizi ziren uhandreen eredutzat har daiteke (Aihartza,...

Gehiago irakurri
News image

Ipar-katamotza (Lynx lynx)

Animaliak | 2009.09.27

Europako felidorik handiena da ipar-katamotza. XIX. mendearen erdi aldera banaketa zabala zuen Europa osoan, baina giza jardueraren eraginez, leku ezkutu eta helezinenetara baztertua izan da. Euskal Herrian 1936an ehizatu zen azk...

Gehiago irakurri
News image

Apolo tximeleta (Parnassius apollo)

Animaliak | 2009.08.3

Mendi-inguruetako tximeleta enblematioenetariko bat da Apolo tximeleta. 800 metrotik gorako altueran bizi ohi da, eta Europako mendigune gehienetan aurki daiteke. Habitat Arteztarauaren (CEE/92/43) IV. eranskinean aipatzen da, et...

Gehiago irakurri
News image

Asun-tximeleta (Aglais urticae)

Animaliak | 2009.06.8

Asun-tximeleta ninfalido ezagun eta koloretsua da. Atlantikotik Ural mendizerraraino eta Mediterraneo kostaldetik Eskandinaviaraino aurki daiteke, eta Euskal Herrian, Europa guztian bezala, espezie arrunta da. Hainbat espeziereki...

Gehiago irakurri
News image

Kolia arrunta (Colias croceus)

Animaliak | 2009.05.30

Kolia arrunta, Pieridae familiako tximeleta ezaguna da. Izenak dioen bezala, tximeleta arrunta da Euskal Herrian, eta ia txoko guztietan aurki daiteke. Generokideetatik bereiztea nahiko zaila izan ohi da, ez baitute espezie bakoi...

Gehiago irakurri
News image

Makaon tximeleta (Papilio machaon)

Animaliak | 2009.05.26

Euskal Herriko eta Europako tximeletarik ezagunenetarikoa eta ederrenetarikoa duen lepidopteroa da makaona. Beldarrak ere itxura deigarria duen arren, tximeletak parekorik ez duela esan daiteke.  Larba mihiluaren eta azenari...

Gehiago irakurri
News image

Amilotx urdina (Cyanistes caeruleus)

Animaliak | 2009.05.7

Amilotx urdina Euskal Herriko txori txikirik deigarrienetariko bat da. Kolore eta kantu deigarriak dituenez, erraza da mendian ikustea eta identifikatzea. Eurasia mendebebaldean bizi da, eta Euskal Herrian lurralde guztian aurki ...

Gehiago irakurri
News image

Montpellierko sugea (Malpolon monspessulanus)

Animaliak | 2009.04.27

Montpellierko sugea bi metro gainditzera iritsi daiteke, eta normalean neurri horretara iristen ez bada ere, Euskal Herriko ofidiorik handiena da. Habitat mediterraneo askotan ager daiteke, hala nola, sastrakaditan, karraskadi et...

Gehiago irakurri
News image

Arrano sugezalea (Circaetus gallicus)

Animaliak | 2009.03.22

Landazabal ireki eta eguzkitsuak behar ditu hegazti honek, zuhaitz sakabanatuekin. Hegazti bikaina da, lertxun hauskarak adinako hego-zabalera lortzen du baina nabarmen lirainagoa da. Hegan doanean, hegoen azpialdeko lerro kolore...

Gehiago irakurri
News image

Soro-muxarra (Eliomys quercinus)

Animaliak | 2009.03.5

Begien inguruan kareta modura dituen orban beltzak ezugarri bereizgarriak dira animalia txiki eta polit honentzat. Ile zuri luzeekin amaitutako buztan luzea eta belarri garatuak ditu. Neguan ibernazio luzea egiten du eta hortik d...

Gehiago irakurri
News image

Arrano txikia (Hieraaetus pennatus)

Animaliak | 2009.02.28

Hieraaetus generoko arranoen ezaugarria da neurri ertain edo txikia izatea. Hego luzeak eta isats luze edo ertaina dute. Lumadun tartsoak dituzte eta kolorazioari dagokionez fase desberdinak agertzen dira. Basodun zonaldetan aurk...

Gehiago irakurri
News image

Baso-igel piriniarra (Rana pyrenaica)

Animaliak | 2009.02.23

Baso-igel piriniarra Pirinioetako endemismoa da. Nafarroa, Zuberoa eta Aragoiko goi-pirinioan besterik ez da bizi, eta itxuraz baso-igel iberiarraren antza handia duen arren, etoekologia oso ezberdina du. Gainera, ikerketa moleku...

Gehiago irakurri
News image

Gardatxoa (Timon lepidus)

Animaliak | 2009.02.18

Urte askoan zehar Lacerta generoaren barruan sailkatua izan zen arren, egun, gardatxoaren izen zientifikoa Timon lepidus da. Euskal Herriko narrastirik handienetariko bat da eta hego isurialdean aurki daiteke.  Habitat konpl...

Gehiago irakurri
News image

Txantxiku arrunta (Alytes obstetricans)

Animaliak | 2009.02.11

Apo berezia da txantxiku arrunta, arrek arrautzak gorputzaren atzealdean itatsita garraiatzeagatik ezaguna. Tamaina txikia du eta azal pikortsua. Europa mendebaldean eta Maroko iparraldean aurki daiteke denetariko inguruneetan.&n...

Gehiago irakurri
News image

Baso-igel iberiarra (Rana iberica)

Animaliak | 2009.02.10

Iberiar penintsulako endemismoa da eta penintsularen ipar-mendebaldean baino ez da agertzen. Bere banaketaren muinean nahiko espezie ugaria da, baina banaketaren mugatan, Euskal Herria kasu, oso espezie urria da eta gainera beher...

Gehiago irakurri
News image

Antzandobi kaskagorria (Lanius senator)

Animaliak | 2009.01.29

Itxura bereziko txoria da antzandobi kaskagorria, izenak berak dioen bezala, burualde eta garondo gorria baititu. Ezaugarri honek identifikazioa oso erraza bihurtzen du. Espezie migratzailea da eta Euskal Herrian hegoaldean soili...

Gehiago irakurri
News image

Saguzar arratoi-belarri ertaina (Myotis blythii)

Animaliak | 2009.01.12

Tamaina handiko saguzarra da, Myotis myotis generokidearen oso antzekoa, kopetako orban zuririk ez duen kasuetan, batez ere. Banaketa zabala du baina ez da oso ugaria, eta Euskal Herrian ez dira kolonia asko aurkitu. Iberiar peni...

Gehiago irakurri
News image

Saguzar arratoi-belarri handia (Myotis myotis)

Animaliak | 2008.12.25

Saguzar arratoi-belarrien edo Myotis generoko saguzarren artean Europako espezie handiena da Myotis myotis. Saguzar arratoi-belarri ertainaren (M. blythii) oso antzekoa da, nahiz eta azken honek, normalean, orban zuria izan ohi d...

Gehiago irakurri
News image

Ferra-saguzar handia (Rhinolophus ferrumequinum)

Animaliak | 2008.12.24

Euskal Herriko ferra-saguzarren artean handiena da, izenak berak dioen bezala. Gainerako generokideetatik erraz bereiz daiteke tamainari begiratuta bakarrik, baina sudur-egitura ere bereizgarria da. Europako atlantiar kostatik As...

Gehiago irakurri
News image

Baso-saguzarra (Barbastella barbastellus)

Animaliak | 2008.12.18

Mundu mailan, 3 espezie baino ez dira Barbastella generoaren barruan sailkatzen (denak eurasiarrak), eta bakarra dugu Euskal Herrian: baso-saguzarra edo Barbastella barbastellus. Gainontzeko saguzarretatik erraz bereiz daiteke, o...

Gehiago irakurri
News image

Ferra-saguzar mediterraneoa (Rhinolophus euryale)

Animaliak | 2008.12.16

Ferra-saguzar mediterraneoa tamaina ertaineko saguzar errinolofoa da. Mediterranear izaera duen espeziea izan arren, Euskal Herri guztian aurki daiteke, eta kolonia asko kostatik oso gertu detektatu dira. Ferra-saguzar handia (Rh...

Gehiago irakurri
News image

Muturluzea (Galemys pyrenaicus)

Animaliak | 2008.12.8

Satorren familiako ugaztun txikia da muturluzea edo desmana. Gaur egun oso egoera larrian dago Euskal Herrian, oso ibai gutxi dira bere biziraupenerako baldintzak aurkezten dituztenak, eta ibai hauetan ere tarte txikitan. Bere ko...

Gehiago irakurri
News image

Sarrioa (Rupicapra pyrenaica)

Animaliak | 2008.12.8

Sarrioa ugaztun artiodaktiloa da, bobidoen familiakoa. Euskal Herrian Nafarroako goimendietan bakarrik azaltzen den arren, Piriniotan hedatzen ari da. Kaprinoen subfamiliakoa da eta beraz ahuntz baten antza du, baina txikiagoa et...

Gehiago irakurri
News image

Belatz handia (Falco peregrinus)

Animaliak | 2008.12.3

Hegazti bikain hau munduko animaliarik azkarrena da, 400 km/h-ra iritsi daiteke ehizatzeko amiltzen denean. Bere gorputza aerodinamikarako diseinatuta dago: hego zorrotzek, buztan motzak, buru txikiak, eta bere arintasunaren eta ...

Gehiago irakurri
News image

Bechstein saguzarra (Myotis bechsteinii)

Animaliak | 2008.12.1

Bechstein saguzarra baso zaharrei loturiko saguzar espeziea da. Banaketa zabala izan arren, populazioak oso lokalizatuak dira eta egungo eskasia nabarmena da Pleistozenotik Neolitikorainoko erregistro fosilean behaturiko maiztasu...

Gehiago irakurri
News image

Igaraba arrunta (Lutra lutra)

Animaliak | 2008.11.14

Mustelidoen artean handienetakoa eta deigarrienetakoa da igaraba. Bere berezitasuna inguruarekiko duen moldaera itzelean datza, eta moldaera hau dela medio, urarekiko eta honen baldintza jakin batzuekiko erabat dependentea da. Az...

Gehiago irakurri
News image

Zozo arrunta (Turdus merula)

Animaliak | 2008.11.10

Zozoa soilik erabili ohi da espezie hau izendatzeko. Oso ugaria da Euskal Herrian, gehiago alde atlantiarrean mediterraniarrean baino. Autoktonoa da hemen, espezie egonkorra eta migratzaile partziala. Migratzaile partzialak banak...

Gehiago irakurri
News image

Baratze-saguzarra (Eptesicus serotinus)

Animaliak | 2008.11.4

Europa eta Asia erdialdean banaturik dagoen saguzar-espezie arrunta da baratze-saguzarra. Azken urteetan burutzen ari diren azterketa molekularren ondorioz, orain denbora gutxira arte espezie bakarraren barruan sailkatzen ziren s...

Gehiago irakurri
News image

Hegoaldeko suge leuna (Coronella girondica)

Animaliak | 2008.11.1

Hegoaldeko suge leunaren latinezko izena Coronella girondica da. Coronella hitzak “koro txikia” esan nahi du latinez eta suge honi atxikitu zaio buruan aurkezten duen orbanagatik. Luzera txikiko sugea da eta Europa he...

Gehiago irakurri
News image

Adarzabala (Dama dama)

Animaliak | 2008.10.29

Euskal Herriko zerbidorik handiena da adarzabala. Dimorfismo sexual handiko animalia da eta gainerako taldekideetatik bereizten duen ezaugarri deigarria du. Izenak berak dioen bezala, adarrak zapal eta zabalak dira. Adarzabalen b...

Gehiago irakurri
News image

Ferra-saguzar txikia (Rhinolophus hipposideros)

Animaliak | 2008.10.9

Euskal Herriko eta erregio paleartikoko ferra-saguzarren arteko txikiena da, izen arruntak dioen bezala. Euskal Herrian banaketa oso hedatua du eta kobazulo ugaritan aurki daitezke espezie honen koloniak. Gainerako ferra-saguzarr...

Gehiago irakurri
News image

Zirauna (Anguis fragilis)

Animaliak | 2008.10.6

Hankarik gabeko saurio ezagunena da zirauna. Ezkata leun eta dirdiratsuz estaliriko gorputz luze eta irristakorra du eta Euskal Herriko ia txoko guztietan aurki daiteke, Nafarroa hegoaldean salbu. Bere itxurarengatik sugeekin nah...

Gehiago irakurri
News image

Natterer saguzarra (Myotis nattereri)

Animaliak | 2008.10.2

Europa mendebaldetik Asia erdialderaino hedaturik dagoen saguzar espezie txiki hau afera taxonomiko  baten barruan dago egun. 2006an plazaraturiko ikerketa baten arabera, Iberiar Penintsulako ustezko M. nattereriak genetikok...

Gehiago irakurri
News image

Gau-saguzar ertaina (Nyctalus noctula)

Animaliak | 2008.09.29

Tamaina handiko saguzar hau, Euskal Herrian aurki daitezkeen noktuluen artean tamaina ertaina duena da. Luzera handiko migrazioak burutzen dituen Europako saguzar gutxi horietako bat da. Euskal Herrian kolonia gutxi batzuk ezagut...

Gehiago irakurri
News image

Arrano arrantzalea (Pandion haliaetus)

Animaliak | 2008.09.22

Euskal Herriko kostaldean pase garaian agertu ohi den hegaztirik berezi eta ikusgarrienetariko bat da arrano arrantzalea. Tamaina ertaineko hegazti harrapari hau, izenak berak dioen bezala, arrantzalea da eta batez ere paduretan ...

Gehiago irakurri
News image

Orkatza (Capreolus capreolus)

Animaliak | 2008.09.20

Duela 50 urte Irati inguruko basoetan baino geratzen ez zen arren, egoera hau zeharo aldatu da azken 20 urteotan. Hainbat herri hustutzea dela medio, abere-kopuruaren jeitsierak; duela urte dexente bere ehiza debekatzeak (gaur eg...

Gehiago irakurri
News image

Euskal balea (Eubalaena glacialis)

Animaliak | 2008.09.20

Misticetea subordeneko zetazeoa da, bizarrak dituzten zetazeoenekoa. Garai batean Bizkaiko golkora hurbildu ohi bazen ere, neurri gabeko arrantzak aspaldi urrundu zuen gure itsasotik. X. mendean hasi zen bale-arrantza Euskal Herr...

Gehiago irakurri
News image

Basakatua [Felis silvestris]

Animaliak | 2008.05.29

Europako bigarren felido basatia da basakatua, katamotzaren atzetik. Arazo asko ditu bere kontserbaziorako. Habitat galera dago alde batetik. Gainera jazarpen gogorra jasan du gizakiaren aldetik oilategietan egindako erasoengatik...

Gehiago irakurri
News image

Sai zuria (Neophron percnopterus)

Animaliak | 2008.05.19

Sai paleartikoen artean txikiena da sai zuria. Negua Afrika tropikalean igarotzen dute eta martxoaren hasiera aldera iristen dira Euskal Herrira. Sarraskijalea den arren beste saiak baino askoz oportunistagoa da elikadurari dagok...

Gehiago irakurri
News image

Ur-ipurtatsa (Mustela lutreola)

Animaliak | 2008.05.19

Denbora pasa ahala gero eta ezagunago egiten ari den arren gure faunako ugaztun ezezagunenetarikoa da ur-ipurtatsa edo bisoi europarra. Bereganako interesaren arrazoi nagusia, bere banaketa jasaten ari den murrizketa da. Joan den...

Gehiago irakurri
News image

Azkonarra (Meles meles)

Animaliak | 2008.02.11

Zakurraren tamainako mustelido handia da azkonarra. Karniboro orojalea da eta lurazpian bizi da beste azkonarrekin batera. Nahiko arazo izan ditu gizakiarekin, arto sailetan egin izan dituen triskantzengatik eta bere ileekin biza...

Gehiago irakurri
News image

Mika [Pica pica]

Animaliak | 2008.02.4

Bere kolore eta hegaldi ederrarengatik bezain ezaguna da txori hau bere kantu lehor eta errepikakorragatik. Egoera onean dagoen hegaztia da eta Euskal Herri guztian aurki daiteke, kostaldeko gune hezeetatik hasi eta isurialde med...

Gehiago irakurri
News image

Otsoa [Canis lupus]

Animaliak | 2007.12.31

Otsoa Euskal Herriko harrapari handienetako bat da. Betidanik gorroto handia izan dio gizakiak abereak ehizatzen zizkiolako, halere pizten duen gorrotoa gehiegizkoa da sortzen dituen kalte ekonomikoekin alderatuz; badira beste ha...

Gehiago irakurri
News image

Hartz arrea [Ursus arctos]

Animaliak | 2007.12.28

Hartz arrea munduko hainbat tokitan desagertzeko zorian dago. Gaur egun, Europa, Asia epeleko eta Ipar Amerikako baso trinkoak ugaztun handi honen azken gordeleku bilakatu direlarik. Eremu zabal honetan tamaina eta kolorearen ara...

Gehiago irakurri
News image

Saguzar buztanluzea [Tadarida teniotis]

Animaliak | 2007.12.25

Euskal Herriko isurialde mediterranearrean aurki daitekeen saguzar hau, Europako handienetariko bat da gau-saguzar handiarekin (Nyctalus lasiopterus) batera. Orain gutxi arte espezie arraroa zela uste zen arren, azken urteotako i...

Gehiago irakurri
News image

Eskinosoa [Garrulus glandarius]

Animaliak | 2007.12.9

Baso inguruetan aurki daitekeen hegazti korbidoa da eskinosoa. Oso apeu sendoa du eta zarata handia ateratzeko gai da.  Tamaina ertaineko hegaztia da, oso deigarria. Basoetan eta inguruetan ikusi ohi da, eta azkar hegan egit...

Gehiago irakurri
News image

Lertxun hauskara [Ardea cinerea]

Animaliak | 2007.11.4

Lertxun  hauskara hegazti handi, eder eta elegantea da. Euskal Herriko ia txoko guztietan aurki dezakegu mendi garaienetan salbu, eta urmael eta ibaiak atsegin ditu, bertan ehizatzen baititu bere elikagai nagusiak diren arra...

Gehiago irakurri
News image

Arrabioa [Salamandra salamandra]

Animaliak | 2007.10.31

Euskal Herrian sorginkeriarekin erlazionatua izan da anfibio buztandun hau, batez ere duen pigmentazioa dela eta. Beste hainbat herrialdetan ere sorginen edota suaren sinbolotzat hartua izan da, horren adierazle garbia dugu ingel...

Gehiago irakurri
News image

Lepahoria (Martes martes)

Animaliak | 2007.10.30

Lepahoria Euskal Herrian galtzeko arrisku handienetarikoa duen  animalietako bat da. Ez da batere ohikoa eta oso zaila da indibiduoren batekin topo egitea. Hala ere, aztarna dezente uzten dituen animalia izaki, nahiko erraz ...

Gehiago irakurri
News image

Almirante gorria [Vanessa atalanta]

Animaliak | 2007.10.15

Almirante gorria edo Bulkana, Euskal Herrian aurki daitekeen tximeleta ederrenetariko bat da eta ia mundu guztian hedaturik dago. Kontraste handiko koloredun hegoak ditu eta kamuflatzeko teknika ugari erabiltzen ditu. Almirante g...

Gehiago irakurri
News image

Sugegorri kantauriarra [Vipera seoanei]

Animaliak | 2007.09.27

Deskribapena Europako gainontzeko sugegorriekin aldaratuta luzera ertaineko sugea dugu Kantauriar sugegorria, orokorrean 60 zm beherako tamaina izanik. Halaber, emeak arrak baino handiagoak izan daitezke. Gorputz lodiak, , ondo b...

Gehiago irakurri
News image

Hontz zuria [Tyto alba]

Animaliak | 2007.08.29

Ia mundu guztian hedaturik dagoen hegazti eder hau, hainbat eta hainbat herrialdetako istorio eta mitologiatan agertu den animalia izan da. Deskribapena Hotz zuri heldu eta gazteak oso antzekoak dira itxurari dagokionez. Bizkarra...

Gehiago irakurri
News image

Marmota alpetarra [Marmota marmota]

Animaliak | 2007.07.24

Marmota alpetarra Europan aurki daitezkeen bi marmota espezietan handiena da, baita gure kontinenteko karraskaririk handiena ere. Sciuridae familian sailkaturik dago katagorriekin batera, baina bai itxura eta baita portaera aldet...

Gehiago irakurri
News image

Zuhaitz-igel arrunta (Hyla arborea)

Animaliak | 2007.06.10

Zuhaitz-igel arrunta, Euskal Herriko anfibio ezagunenetariko bat da, eta bere larruazal fin eta kolore ederrak betidanik eragin du maitasun sentimendu bat herrialde honetako gizasemeongan. Mitologiako izaki, euskal kulturaren osa...

Gehiago irakurri
News image

Orein arrunta [Cervus elaphus]

Animaliak | 2007.06.5

Oreina Euskal Herriko basoetako ugaztun handiena dugu. Banbiren istorioak entzun genituen garaitik oso maitatua da eta gainera dotorea da zinez, biziki desiratua ehiztarien artean. Ehiza basatiak euskal lurretatik erabat desagert...

Gehiago irakurri
News image

Azeri arrunta [Vulpes vulpes]

Animaliak | 2007.06.5

Azeri arrunta edo azeriu gorria maltzurkeria eta zuhurtasuna uztartzen dituen animalia da. Bere zentzumen finez gain sen berezia du haragijale honek kinka larrienetik ere irabazle irteteko. Ez da ez animalia bizkorrena eta ezta i...

Gehiago irakurri
News image

Zapelatz arrunta (Buteo buteo)

Animaliak | 2007.05.31

Ohikoa da errepide bazterretako zutabe edota argi-indar zurtoinetan lasai asko pausaturik zapelatz arrunt bat ikustea, inguruneari begira, geldi. Deskantsatzen dagoela pentsa dezakegun arren, hori da bere ehiza-teknika nagusia, g...

Gehiago irakurri
News image

Lataste sugegorria [Vipera latastei]

Animaliak | 2007.05.21

Euskal Herrian banaketa mugatua duen sugea dugu Lataste sugegorria, soilik Nafarroa hego-ekialdean agertzen da. Bere morfologia dela-eta, gure herrialdean agetzen den Aspis sugegorriarekin (Vipera aspis) nahastu daiteke. Hala ere...

Gehiago irakurri
News image

Marrazo erraldoia [Cetorhinus maximus]

Animaliak | 2007.05.17

Marrazo erraldoia edo kolaioa, gure itsasoan aurkitu dezakegun arrainik handiena da, eta munduko bigarren handiena, bale marrazoaren (Rhincodon typus) atzetik. Tamaina hau izan arren, oso arraina baketsua da, baleen antzera itsas...

Gehiago irakurri
News image

Gailurretako uhandrea [Mesotriton alpestris]

Animaliak | 2007.05.16

Banaketa nahikoa mugatua duen arren, Euskal Herriko hainbat parajetan topa dezakegun animalia bitxi eta ederra dugu gailurretako uhandrea. Naturazale eta mendizaleen artean aski ezaguna da animaliatxo hau, batez ere, duen koloraz...

Gehiago irakurri
News image

Basurdea [Sus scrofa]

Animaliak | 2007.05.9

Ia mundu osoan zabalduta dagoen ugaztun hau txerriaren senide basatitzat har dezakegu. Leku batzuetan desagertuta dago gizakiak akabatu duelako (Britainiar Irletan XIX. mendean desagertu zen); beste batzuetan, aldiz, gizakiak ber...

Gehiago irakurri
News image

Arrano beltza [Aquila chrysaëtos]

Animaliak | 2007.04.27

Arrano beltza, Euskal Herrian aurki dezakegun hegazti harrapari eder eta lirainenetariko bat da. Euskal Herriko arranorik handiena den arren, ez dago oso hedatua gure lurraldean eta Arabako Mendietan eta Pirinioetan bizi diren bi...

Gehiago irakurri
News image

Izurde arrunta [Delphinus delphis]

Animaliak | 2007.04.27

Izurde arrunta, munduko izurderik ugarienetariko bat da. Normalean ur tropikal eta epeletan bizi den arren, plataforma kontinentaleko uretan ere agertu ohi dira, eta ohikoak dira Bizkaiko Golkoko uretan. Talde handietan bizi dira...

Gehiago irakurri
landareen fitxak
News image

Urritza [Corylus avellana]

Landareak | 2009.03.12

Batik bat Europa eta Asia ekialdean banatuta dagoen zuhaiska dugu hurritza. Hostozabalen oihanpeetako osagai garrantzitsua da, bertan gune heze eta itzaltsuak bilatzen dituztelarik. Mesolitiko eta Neolitikoko fosilak aztertuz bad...

Gehiago irakurri
News image

Intxaurrondoa [Juglans regia]

Landareak | 2009.03.2

Juglans erromatarrek erabiltzen zuten “Jovis glans”etik dator (Jupiterren intxaurra). Regiak erreal esan nahi du. Jatorriz Europa hegoekialdekoa eta Asia mendebaldekoa da. Erromatarren garaia baino lehenagotik gure in...

Gehiago irakurri
News image

Pikondoa (Ficus carica)

Landareak | 2009.02.23

Ficus hitzak bere latinezko pikondo hitzari egiten dio erreferentzia, eta carica-k, berriz, ziurrenik Caria-ri egiten dio erreferentzia, antzinako Asia mendebaldeko eskualde bati. Ingurune mediterranearrekoa da jatorriz. Substrat...

Gehiago irakurri
News image

Haltza [Alnus glutinosa]

Landareak | 2009.02.16

Alnus hitzak haltza esan nahi du, eta glutinosak (latinetik; glutinosus-a-um = likatsu) kimu gazteen izaerari egiten dio erreferentzia. Zuhaitz hau aski ezaguna da Europa, Asia eta Afrika iparraldean. Bere banaketa orokorra isuri...

Gehiago irakurri
News image

Zumar hostotxikia [Ulmus minor]

Landareak | 2008.11.24

Ulmus latin zaharrean zumarra da, eta minorek txikiagoa esan nahi du, hain justu bere ahaide diren Europako espezieek baino hosto txikiago baitu. Klima epeleta espezie tipikoa da, ibaiertzeko lurzoru sakon eta laiotzetan hazten d...

Gehiago irakurri
News image

Hego ipurua [Juniperus oxycedrus]

Landareak | 2008.03.3

Hego-orrea bezala ere ezaguna. Portugal eta Marruekosen ekialdetik, Iranen iparralderaino zabaltzen da. Lehortera ongi moldatutako landarea da. Mediterraneoan ugaria da, askotan artearekin, pinuarekin ... batera agertuz (oso arru...

Gehiago irakurri
News image

Pagoa [Fagus sylvatica]

Landareak | 2008.02.20

Fagus, latinezko ohiko izena; sylvatica, latinez sylvaticus-a-um esaeratik dator, basoetan hazten dena esan nahi duelarik. Europako erdialde eta mendebaldean bizi da, klima samur eta hezeko eskualdeetan, udako lehorterik eta negu...

Gehiago irakurri
News image

Erramua [Laurus nobilis]

Landareak | 2008.02.20

Zuhaitz txiki hauek izatez ingurune mediterranearrekoak dira.  Landare termofiloa da eta berezkoa da kostalde trokarte heze eta itzaltsuetan, bai eskualde mediterranear eta atlantiarrean ere. Gure herriko isurialde kantauria...

Gehiago irakurri
News image

Haritza [Quercus robur]

Landareak | 2008.02.19

Linneok espezie honentzako erabili zuen izena, robur, antzinako erromatarrek erabiltzen zuten haritzak identzifikatzeko eta baita edozein motatako egur gogor izendatzeko ere. Haritz kandudun bezala ere ezagutzen da, izan ere, ezk...

Gehiago irakurri
News image

Itsas lilipa [Pancratium maritimum]

Landareak | 2007.11.8

Euskal Herriko hareatzetako landare ohikoenetariko bat da. Ez da duna eta hareatzetan besterik agertzen eta XIX. mende bukaerako landarearen gaineko zenbait aipamen badaude Euskal Herrian. Bizkaiko hareatzatan oso ohiko landarea z...

Gehiago irakurri
News image

Hagina [Taxus baccata]

Landareak | 2007.05.21

Europako parterik handienean, Asiako mendebaldean eta Afrikako iparraldean sakabanaturik aurkitzen dugu zuhaitz hau. Ingurune hezeetan edozein substraturen gainean haz daiteke. Euskal Herrian, mendi ingurune guztian dago, nahiz e...

Gehiago irakurri
News image

Ipar-ipurua [Juniperus communis]

Landareak | 2007.05.9

Ipar-orrea bezala ere ezaguna. Ipar Hemisferio osoan hedaturik dago: Eurasia, Ipar-Amerika eta baita Afrika iparraldea ere. Hainbat terrenotan bizitzeko gai da; itsas mailatik hasita 2.000 metroko garaierara arte. Fruitu mamitsua...

Gehiago irakurri
News image

Intsinis pinua [Pinus radiata]

Landareak | 2007.05.9

Gaur egun Euskal Herrian duen banaketa zabala izan arren, zuhaitz hau berezko area txikienetakoa duen pinu bat da, 4.000 Ha gutxi gorabehera San Frantziskoko badian (Kalifornia). Birpopulaketa artifizialei esker, orain oso hedatu...

Gehiago irakurri
onddoen fitxak
News image

Morchella esculenta

Onddoak | 2010.04.15

Ondo prestatuz gero jangarri bikaina den perretxiko honek ezaugarri oso bereizgarriak dauzka. Bere txapelak erlauntza itxura hartzen du, kolore marroi ilun batekin, eta bere albeoloen artean gandor handiak ditu. Bertan himenoforo...

Gehiago irakurri
News image

Azal horia (Stereum hirsutum)

Onddoak | 2010.03.14

Onddo saprofitoa denez, zuhatiz hilen egurraz elikatzen da. Zirkuloerdiko forma dauka eta kolore nahiko argiak hasieran gero gris antza hartzen doazenak. Karpoforo larrukara eta elastikoa daukanez, maiz  kostra itxura hartze...

Gehiago irakurri
News image

Larruki koloreanitza (Trametes versicolor)

Onddoak | 2010.03.14

Onddo lignikola denez gero, hiletako enborretan hazten da urte sasoi osoan zehar. Ez dauka estiperik eta bere karpoforoa erdizirkularra da eta eraztun zentrukideak ditu kolore arre zein txuri-horixkakoak. Azala leuna izateaz gain...

Gehiago irakurri
News image

Kimo ardazuria [Xylaria hypoxylon]

Onddoak | 2010.03.11

Egurretan agertzen den xilaria honek Clavaria edota liken baten itxura hartzen du. Dena den, behin ezagututa onddo hau, oso bereizterraza da eta asko aurki daitezke gure hostozabalen basoetan urte guztian zehar. {magictabs} Taxon...

Gehiago irakurri
News image

Omphalina ericetorum

Onddoak | 2010.03.3

Onddo txiki eta eder honek ez dauka jateko balio berezirik.  Zohikaztegi eta enbor hilen artean hazten da udazkenean.  Lurretik 3cm altxatzen den onddo hau,  Iberiar Penintsulako “Lista Gorrian” ageri d...

Gehiago irakurri
News image

Zaldun-ziza orrihoria (Tricholoma equestre)

Onddoak | 2010.03.3

Perretxiko arrunta eta preziatua da Frantziako hego-mendebaldean. Hego Euskal Herrian aldiz ez da jaten, bertako pinudietan ez baita hain arrunta. Udazken amaieratik lehenengo izozteak iritsi arte aurki daiteke. Jangarri ona da ba...

Gehiago irakurri
News image

Mukiziza horia (Tremella mesenterica)

Onddoak | 2010.03.2

Tremella generoko espezie arruntena da, urte osoan ateratzen da oso giro lehorra eta beroa egiten duen garaietan izan ezik. Ez du jateko baliorik, baina duen kolore bizi eta polita dela eta perretxiko ikusgarria da eta esker onek...

Gehiago irakurri
News image

Kirats-ziza horia [Tricholoma sulphureum]

Onddoak | 2010.02.22

Perretxikozaleen artean aski ezaguna den perretxikoa dugu kirats-ziza horia. Izenak berak dioen bezala sufre gasarek kiratsa dario, eta horrek egiten du hain bereizterraza mendian, bere jateko balioa nulua baita. Koniferoen eta, ...

Gehiago irakurri
News image

Hankaluzea [Marasmius oreades]

Onddoak | 2010.02.19

Hankaluzea, marasmio jangarria ere deitua, izugarri hedatutako perretxikoa da. Hizkuntza askotan ditu izen arruntak, eskualde geografikoaren araberakoak. Euskal izenek, bere estipe luze eta jateko balioari egiten diote erreferent...

Gehiago irakurri
News image

Atzapar ostu [Ramaria stricta]

Onddoak | 2010.02.18

Itxura bereziko onddo honek ez dauka gastronomian balore handirik, zapore min eta mikatza baitauka.  Ez da batere estimatua perretxiko zaleen artean.  Kolore arrea eta erdi tamainako onddoa da.  Basoetan garrantzi ...

Gehiago irakurri
News image

Tripakia [Hydnum repandum]

Onddoak | 2010.02.18

Onddo hau ezagutzea oso erraza suertatzen da bere kolore laranja argiagatik, habitat zabalagatik eta bere himenoforo horzdunagatik. Azken ezaugarri hau da, hain zuzen, tripaki izena ematen diona gibel edo tripakiaren itxura hartz...

Gehiago irakurri
News image

Gibelorri okagarri [Russula emetica]

Onddoak | 2010.02.1

XVIII. mendearen amaiera arte Agaricus emeticus bezala deskribatuta zegoen onddo hau, Persoon taxonomoak berdeskribatu zuen arte. Izen espezifikoak bere oka eginarazteko ahalmenari zor zaio [emetikos (Gr.) = okagarri]. Mendian ez...

Gehiago irakurri
News image

Ardagai ezkatatsu-handia [Polyporus squamosus]

Onddoak | 2010.01.22

Arraroa ez den onddo hau nahikoa erraz identifika daiteke basoan. Egur hiletan agertzen da, oro har, hostozabalen basoetan. Ez da oso apreziatu onddozaleen artean, jateko balio oso urrikoa baita, gainera, oso ale gazteak jan behar...

Gehiago irakurri
News image

Arte-enborretako ardagaia [Phellinus torulosus]

Onddoak | 2010.01.21

Gure hostozabaletan aurki daitekeen ardagai honek, nahikoa itxura handiak azaltzen ditu, eta horretxegatik da hain ikusgarria. Izen herrikoiak dioen bezala, batik bar arteen enborretan hazten dira. Ez oso ezaguna baina, eta are gu...

Gehiago irakurri
News image

Etsai eztena (Phallus impudicus)

Onddoak | 2010.01.3

Euskal Herrian udaberritik hasita udazken parterarte oso ohikoa den onddoa da, bai konifero zein hostozabaleko basoetan ere. Arrautz zuriko forma duen peridio batetik falo moduko fruitu gorputza garatzen da. Bi atal ditu, oin zur...

Gehiago irakurri
News image

Adarretako marasmioa (Marasmiellus ramealis)

Onddoak | 2009.12.31

Nahiko espezie arrunta da onddo bitxi hau. Hemen erabilerarik ematen ez zaionez eta hain tamaina txikia duenez oharkabean pasatzen da jende gehienarentzat, baina benetan onddo berezi eta polita da naturako izaki txikiei erreparat...

Gehiago irakurri
News image

Zapo ziza [Omphalotus olearius]

Onddoak | 2009.12.18

Intoxikazio dezente sortzen dituen espeziea da, ziza horiarekin (Cantharellus cibarius) nahasten baita.  Bizi estrategia lignikola duen onddo ikusgarri hau, ez da bereziki handia, asko jota 12cm-tako estipea izan baitezake. ...

Gehiago irakurri
News image

Belarri landua (Pleurotus ostreatus)

Onddoak | 2009.12.17

Espezie ezaguna da onddoetaz gutxi dakitenen artean ere, saltzeko asko ekoizten den espeziea baita. Ostra-forma bereizgarria du eta hainbat hostozabalen enborrean aurki daiteke talde soropilduetan; ohikoagoa da deskonposatzen ari ...

Gehiago irakurri
News image

Mycena pura

Onddoak | 2009.12.12

Mycena generoko espezieen arteko politenetako bat da askorentzat. Perretxiko hau oso ugaria da konifero zein hostogalkorren basoetan. Generoko beste kideak ez bezala, Mycena pura espeziea lurrean hazi ohi da, orbelaren artean, ga...

Gehiago irakurri
News image

Galanperna hiltzaile (Lepiota brunneoincarnata)

Onddoak | 2009.12.10

Nahiz eta txikia izan, hilgarria suertatzen den onddo ederra da lepiota txiki hau. Oso antzerakoak diren beste espezie toxiko  batzuekin nahastu daiteke. Udatik udazkenera hazten den  onddoa da, belar ugari dagoen tokie...

Gehiago irakurri
News image

Orri-onddo hiltzailea [Paxillus involutus]

Onddoak | 2009.12.10

Gure artean oso arrunta den onddo pozoitsua da honakoa. Herrialde batzuetan denbora luzez kontsumitu izan du gizakiak, eta egun, oraindik ere, gune batzuetan jan egiten da, beti ere sukaldatu ostean, honek toxikotasuna murrizten ...

Gehiago irakurri
News image

Lehoi adatsa (Hericium erinaceus)

Onddoak | 2009.12.9

Bere morfologia dela eta, hortz bizarduneko perretxiko edo lehoi adats perretxikoa deitu izan zaio arrunki. Bere itxurak ez du inolako zalantzarik sortzen identifikaziorako orduan, arantza itxurako egituren sorta azaltzen baitu, ...

Gehiago irakurri
News image

Astaputz perladuna (Lycoperdon perlatum)

Onddoak | 2009.12.3

Tamaina ertaineko astaputz arrunt eta ezaguna da. Fruitu-gorputz zirkular eta oindunak eratzen ditu hainbat habitatetan, neguan salbu, urteko gainerako garai guztietan, nahiz eta ugaritasun maximoa udazkenean lortzen den. Heldu a...

Gehiago irakurri
News image

Galanperna [Macrolepiota procera]

Onddoak | 2009.11.26

Zapore leuna eta tamaina handia lortzen duen onddoa izanik ez da harritzekoa  Euskal Herriko perretxiko – biltzaile ugarik jasotzea.  25cm-tako txapel handi eta mamitsua gara dezake.  Ez da bereziki zaila mor...

Gehiago irakurri
News image

Urki onddoa (Leccinum scabrum)

Onddoak | 2009.11.24

Urkiarekin bizitzea ezinbestekoa duen onddo hau jangarria da eta nahiko kalitate onekoa. Pileoa oso haragitsua izan ohi da eta kolore arrea du, txortena ere berezia da, zuria baina ezkata edota puntu beltz batzuk agertzen ditu. H...

Gehiago irakurri
News image

Hygrocybe conica

Onddoak | 2009.11.24

Udazkenean mendietako zelai edo larreetan aurkitu daitekeen perretxiko honek oso itxura berezia du, izan ere, ingeleraz sorgin txapel deritzo, eta honek pileoari egiten dio erreferentzia, kono gorri bizia baitu hasieran gerora be...

Gehiago irakurri
News image

Esnegorri faltsua (Lactarius torminosus)

Onddoak | 2009.11.24

Izen arruntak dioen bezala, esngeorriarekin nahas daitekeen espeziea da; hau, ordea, toxikoa da. Urkien inguruan hazi ohi dira perretxikoak, Betula generoko zuhaitzekin mikorrizak eratzen baititu onddoak. Udaren amaieran eta udaz...

Gehiago irakurri
News image

Esnegorria (Lactarius deliciosus)

Onddoak | 2009.11.23

Neurri ertaineko perretxiko arrunta da, gero eta preziatuagoa Euskal Herriko perretxiko-biltzaileen artean. Garai batean ez zen jaten Euskal Herrian, baina mende hasieran katalanek ekarri ziguten ohitura hau. Lurzoru basikotako p...

Gehiago irakurri
News image

Esnehorikor arrunta (Lactarius chrysorrheus)

Onddoak | 2009.11.17

Onddo honen izena mozterakoan askatzen duen esne itxurako jariakinetik dator, hasieran txurixka bada ere berehala kolore horia hartzen duena. Pileoa hasieran inbutu ganbil formakoa da baina denborarekin lautuz doa eta kolore nara...

Gehiago irakurri
News image

Lur izarra (Geastrum fimbriatum)

Onddoak | 2009.11.17

Ondo honen ezaugarririk deigarriena garatzen duen fruitu gorpotza da. Izan ere bere exoperidioa zabaltzerakoan 5-9 besotan banatu egiten da izar itxura hartuz. Endoperidioa aldiz zaku forma dauka eta alde apikalean peristoma dago...

Gehiago irakurri
News image

Idi mingaina [Fistulina hepatica]

Onddoak | 2009.11.16

Pileoa  5–20cm-tako lodiera izan dezake onddo honek. Nahiz eta ertzetan finagoa izan oso onddo lodia da.  Kolore gorrizka izateaz gain, gainaldean  papila txiki batzuk ditu.  Izenak adierazten duen bezal...

Gehiago irakurri
News image

Urbeltz galparduna (Coprinus comatus)

Onddoak | 2009.11.16

Jangarria den perretxiko hau oso ezaguna da. Izan ere udaberritik udazkenera arte hazten da ageriko lekuetan, zelai, parke, kamino bazter… gurean oso preziatua ez izan arren, bilketa egunean bertan kontsumitu behar baita, A...

Gehiago irakurri
News image

Sarehori hiltzailea (Cortinarius splendens)

Onddoak | 2009.11.12

Toxizitate altuko perretxikoa sortzen duen onddoa da, sindrome orellanikoa eragiten baitu, eta hilgarria suerta daiteke. Hostozabalen basoetan garatu ohi ditu fruitu-gorputzak udazkenean. Beste hainbat espezie generokiderekin nah...

Gehiago irakurri
News image

Mitra zuria [Helvella crispa]

Onddoak | 2009.11.10

Nahikoa ohikoa den askomikotoa dugu mitra zuria. Bere forma bereziak eta basidiomikotoekin dituen ezberdintasun ugariek identifikatzen erraza egiten dute.     {magictabs} Taxonomia::Erreinua: Fungi Phyluma: Ascomycota K...

Gehiago irakurri
News image

Habia leuna (Cyathus olla)

Onddoak | 2009.11.3

Onddo honen berezitasunik nabarmenena bere perretxikoa da. Hau kopa itxurakoa da eta txorien habiaren itxura hartzen du. Bertan zakutxo batzuk, peridioloak, agertzen dira, zeintzuek esporak biltzen dituzten. Perretxiko berezi hon...

Gehiago irakurri
News image

Maltzurra [Entoloma lividum]

Onddoak | 2009.11.3

Entolomataceae familiako onddorik arriskutsuena da.  Euskal Herriko intoxikazioen % 95a sortzen baitu. Batez ere Ilarrakarekin (Clytocibe  nebularis) nahasten da.  Onddo  handi honetan kolore argiak dira nagus...

Gehiago irakurri
News image

Supizteko ardagaia [Fomes fomentarius]

Onddoak | 2009.11.2

Hostozabalen basoetan sua egiteko gizakiak aspaldidanik erabilitako onddoa dugu honakoa. Zuhaitzen enborretatik ateratzen diren fruitu gorputz adierazgarriek identifikatzen erraza egiten dute onddo hau. Gainera, bere biziko garra...

Gehiago irakurri
News image

Mitra muina (Gyromitra esculenta)

Onddoak | 2009.11.2

Bere forma irregularra dela eta garun-itxura hartzen duen perretxiku berezia da. Udaberri amaieran atera ohi da pinudietan. Hainbat urtetan jan da espezie hau lehortuta eta ondo eginda, eta oraindik ere leku batzutan jaten da; bai...

Gehiago irakurri
News image

Ardagai pipa (Ganoderma lucidum)

Onddoak | 2009.10.31

Zuhaitzen enborretan bizi den onddoa da, urte osan zehar ikus dezakegu eta banaketa zabalekoa da, ia edonon aurki daitekeelarik. Oso preziatua da batez ere asia aldetik (txinan gehienbat, orain dela 4ooo topatu zuten eta  Re...

Gehiago irakurri
News image

Sare hiltzailea (Cortinarius orellanus)

Onddoak | 2009.10.31

Oso perretxiko arriskutsua da, Amanita phalloides perretxikoaren antzeko intoxikazioak sortzen baititu. Gainera, pozoinak ez du efekturik perretxikoa jan denetik 12-13 egun pasa arte, gibelean eta giltzurrunetan nekrosiak sortuz....

Gehiago irakurri
News image

Kuletoa (Amanita caesarea)

Onddoak | 2009.10.27

Jangarri bikaina eta oso preziatua den onddoa da, uda-udazken aldera agertzen da baso hostoerorkorretan gehienbat. Maiz antzeko morfologia duen Amanita muscaria onddo toxikoarekin nahasten da, bien arteko desberdintasun nagusia A...

Gehiago irakurri
News image

Txitxardin zuria (Clavaria fragilis)

Onddoak | 2009.10.26

Onddo hau udazken aldera larre eta zelaietan, belar artean hazten da. Hala ere, uda amaieran eta neguaren hasieran ere aurki daiteke. Bere itxura bereziari esker, fruitu gorputza zuri eta luzanga du, hiltze itxurakoa, erraz ezagu...

Gehiago irakurri
News image

Urbeltz gorritzailea (Coprinus atramentarius)

Onddoak | 2009.10.26

Kolore gris arrekoa da, hasieran txurixka bazen ere hazi ahala iluntzen doatinta beltz batez estalita geratuko balitz bezala. Oso ohikoa da eta udaberri udazken bitarte  multzotan agertzen da baso, ibai ertz, usteldutako egur...

Gehiago irakurri
News image

Errotaria (Clitopilus prunulus)

Onddoak | 2009.10.26

“Txibatoa” bezala ezagutzen dute onddo zaleek. Izan ere, badirudi, onddo hau agertzen den lekuetan Boletus generoso beste hainbat agertzen direla. Dena den, onddo hau ere oso jangarri ona eta apreziatua da, ezagun due...

Gehiago irakurri
News image

Errotari faltsua [Clitocybe dealbata]

Onddoak | 2009.10.25

Euskal Herrian hainbat intoxikazio sortzen dituen espeziea da hau, errotari espezie preziatuarekin nahastea erreza baita.  Espezie txikia da, 2-4cm-tako pileo zurixka daukana. Udatik udazkena arte aurkitu dezakegu belazeetan...

Gehiago irakurri
News image

Kaiola gorria (Clathrus ruber)

Onddoak | 2009.10.22

Fruitu-gorputz bitxi eta ederrenetariko bat sortzen duen onddoa da kaiola gorria. Izenak berak dioen bezala, fruitu-gorputzak kaiola gorri baten itxura du, errezeptakulua kolore horretako sare bat osatzen baitu glebaren inguruan....

Gehiago irakurri
News image

Sarehori polita (Cortinarius calochrous)

Onddoak | 2009.10.22

Hainbat subespezie eta barietatetan bereizten da espezie konplexu hau, bereziki haien ekologi aukera anitzaren arabera. Estipearen eta himenioaren kolorea bereizgarria da, baina baita nahiko aldakorra ere barietateen artean. {mag...

Gehiago irakurri
News image

Iratxo-katilu berdea (Chlorociboria aeruginosa)

Onddoak | 2009.10.21

Onddo saprobio espezie hau iratxo katilu moduan da ezaguna bere itxura txiki, kolore berde-urdinxka eta formagatik. Hala ere, fruitu-gorputzak ez dira maiz ikusten baina enborretan arrasto urdin oso bereizgarriak utzi ohi dituzte...

Gehiago irakurri
News image

Katilu laranja (Aleuria aurantia)

Onddoak | 2009.10.19

Onddo hau bere kolore laranja biziari esker oso deigarri eta ezaguna da. Baso soilgune eta bideetako zoru gainean hazten da udazken aldera, hezetasun maila altuarekin, batez ere koniferetako basoetan, nahiz eta hostoerorkorretan ...

Gehiago irakurri
News image

Barrengorria (Agaricus campestris)

Onddoak | 2009.10.18

Onddo hau izango da  guztietatik ezagunena eta gure sukaldean gehien erabiltzen dena. Uda hasieratik udazkena bukatu arte ohikoa izaten da espezi honez  osaturiko korroak aurkitzea, ganaduak bazkatzen duen  belardie...

Gehiago irakurri
News image

Ardotsua edo Galdakao lanperna (Amanita rubescens)

Onddoak | 2009.10.17

Lanperna txarraren antza handia hartzen duen espeziea da, eraztun, bolba eta Amanita generokoen artean arraroa den kolore arre-grisaxkarekin. Hau, ordea, jangarria da eta bere pileoko ertza ez da ildaxkatua.       ...

Gehiago irakurri
News image

Zizahoria (Cantharellus cibarius)

Onddoak | 2009.10.15

Oso espezie preziatua da perretxiko biltzaileen artean eta saltsa-perretxiko izenaz ere ezagutzen da hainbat lekutan. Omphalotus olearius espezie toxikoari arreta jarriz gero, ez du arazorik ematen nahasketen ondorioz. Hygrophoro...

Gehiago irakurri
News image

Lanperna txarra (Amanita pantherina)

Onddoak | 2009.10.15

Euskal Herriko basoetan ongi hedaturiko Amanita bat dugu hau. Forma erraz asko bereizgarria izateaz gain, eraztuna eta bolba dela eta, kolore grisa du, bere generokoen artean ez oso arrunta. {magictabs} Taxonomia::Erreinua: Fungi...

Gehiago irakurri
News image

Bisporella citrina

Onddoak | 2009.10.15

Jangarria izan ez arren, onddo askomikoto txiki ezagun eta deigarrienetariko bat da, garatzen dituen askomen kolore hori deigarriaren ondorioz. Ustelketa-prozesuan diren egurretan hazi ohi da; hots, saprofitoa da, eta harizti, pa...

Gehiago irakurri
News image

Urretxa (Russula cyanoxantha)

Onddoak | 2009.03.12

Onddo honen mamia itxia izaten da hasieran, Russula virescens-ena bezala eta biei azkar erasotzen diete intsektuen larbak.  Russulen artean biak dira estimatuenak jateko orduan. Russula zein Lactarius  taldeko onddoak&n...

Gehiago irakurri
News image

Gibelurdina (Russula virescens)

Onddoak | 2009.03.5

Euskal Herrian hazten diren Russulen artean bilatuena eta estimatuena da.  Euskal Herritik at ordea ez da batere estimatua.  Amanita phalloides onddo hilgarriarekin nahasi daiteke. Azken honek bolba eta eraztuna dauzka,...

Gehiago irakurri
News image

Onddo arrea (Boletus badius)

Onddoak | 2008.08.30

Boletus hau ezagutzeak merezi du, jangarri ona izan arren, zenbait perretxiko zalek bota egiten dute ukitzean edo ebakitzean mami zuria urdindu egiten delako. Onddo kosmopolita da eta perretxikoa udazkenaren hasieran sortzen du, ...

Gehiago irakurri
News image

Martxoko ezkoa (Hygrophorus marzuolus)

Onddoak | 2008.08.30

Beste guztiak baino lehenago agertzen du perretxikoa onddo honek. Urtarrilaren azken egunetan hasten da eta apirilaren erdialdera arte irauten du. Koniferoen eta hostozabalen basoetan topa daiteke, silizeozko lurzoruetan batez er...

Gehiago irakurri
News image

Onddo hankazorrotza (Boletus appendiculatus)

Onddoak | 2007.12.30

Onddo honen perretxikoa udaberri erdialdean agertzen da eta udazkenera arte irauten du. Hanka, poroak eta mami trinkoa hori kolorekoak dira, ebakitzerakoan berde-urdintzeko joera txikia dute, eta berehala jatorrizko kolorea hartz...

Gehiago irakurri
News image

Onddo hankagorria (Boletus erythropus)

Onddoak | 2007.12.30

Onddo hau oso arrunta da hostozabalen basoetan eta udaberrian izaten du perretxikoa.  Perretxikoa jangarria da, nahiz eta airearekin kontaktuan hartzen duen kolorea dela eta, urte askotan toxikotzat jo izan den.  Txapel...

Gehiago irakurri
News image

Satan onddoa (Boletus satanas)

Onddoak | 2007.12.30

Euskal Herriko Boletus mardulenetakoa da. Txapela zuri grisaxka da, ez du inoiz kolore arrosaxkarik edo gorrixkarik. Txapelarekin konparatuz, hanka txikia du, eta sareduna gainera. Mamia zuri horixka du, baina moztean berehala ur...

Gehiago irakurri
News image

Onddobeltza (Boletus aereus)

Onddoak | 2007.11.14

Perretxiko zaleen artean estimatuena da, trofeo moduan erakusten da. Udazkeneko onddozuriaren (Boletus edulis) antza handia du, eta desberdintasun nabarmenena txapelaren kolorean dago; onddobeltzak, izenak dioen bezala, kolore il...

Gehiago irakurri
News image

Kuleto faltsua (Amanita muscaria)

Onddoak | 2007.11.2

Gure inguruan aurki daitekeen perretxikorik ederrenetariko bat garatzen du onddo honek. Perretxiko psikoaktiboa da, eta hilgarria ez den arren, ez da jatea komeni. “Muscaria” determinatzaile espezifikoa latinezko &ldq...

Gehiago irakurri
News image

Udazkeneko onddozuria (Boletus edulis)

Onddoak | 2007.11.1

Gure basoetako perretxikorik preziatuenetariko bat da udazkeneko onddozuria. Normalean, udazkenean sortzen du perretxikoa onddo honek, hostozabalen eta koniferoen basoetan. Txapelak 10-30cm-ko diametroa du, eta zuritik marroira a...

Gehiago irakurri
saioa
Erregistratu nahi? Kontua sortu
bilatu
erabiltzaileak
749 erabiltzaile
1 gaur
11 aste honetan
21 hilabete honetan
Azkena: emegoalok
interesgarria
Deskargak
EuskalNatura.net elkartea 2009. Eduki guztiak (galeriako argazkiak salbu) Creative Commones by sa lizentziapean argitaratu dira.
Webgune honen helburua informatzea da eta horretarako eskura ditugun baliabideak erabili ditugu.
Inork edukiotakoren batek inoren eskubideak urratzen dituela uste badu, esan eta berehala kenduko dugu.
Galeriako argazkiak erabiltzaile bakoitzarenak dira, eta ez lizentzia askekoak.